Dedektif Tutmadan Önce Akla Takılanlar
Bilgiler gözden geçirildi:
Kısaca
Dedektifliğin yasallığı, işin kapsamı, sınırları ve ücretin neye bağlı olduğu hakkında kısa cevaplar bu sayfada.
Dedektif tutmayı düşünen birinin ilk sorduğu şeyler aşağıda.
Türkiye’de özel dedektiflik yasal mı?
Kendi adına ya da bir müşteri için bilgi toplamak ve bunu rapora dökmek yasak bir faaliyet değildir. Yasa dışı olan yöntemdir: Başkasının telefonuna girmek, gizlice ses kaydı almak, kapalı ve özel bir alanı gözetlemek ya da kurum kayıtlarına izinsiz ulaşmak kimseye bir hak vermez. Bu yüzden çalışmamızı sokakta ve açık yerde görülebilen şeyler üzerine kurarız.
Türkiye’de özel dedektiflik var mı?
Türkiye’de bireyler ve işletmeler adına eş, adres, iş ortağı ve mülk konularında gözlem yapan ve rapor hazırlayan kişi ve ekipler çalışıyor. Bu işi belirli bir meslek unvanı altında toplayan ayrı bir düzen bulunmadığından, sunulan hizmetin kapsamını ve yöntemini baştan sormak size düşer.
Dedektif nedir?
Dedektif, bir soruya cevap bulmak için bilgi toplayan ve bulduklarını yazıya geçiren kişidir. Film ve dizilerdeki gibi silah taşımaz, kimseyi sorguya çekmez. Günlük işi gözlem yapmak, bir yerin ya da kişinin açık alanda nasıl göründüğünü kayda almak ve bunu tarihleriyle birlikte rapor etmektir.
Dedektifin elinde polis yetkisi olur mu?
Durdurma, arama, kimlik sorma ya da kayıt isteme yetkisi yalnız kolluğa aittir; dedektifte bunların hiçbiri yoktur. Dedektif sıradan bir yurttaşın bakabileceği yerlere bakar ve gördüğünü yazar. Daha fazlasını vaat eden biri, ya ne yaptığını açıklamıyordur ya da yasa dışı yola başvuruyordur.
Dedektiflik ücreti ne kadar?
Ücret, işin içeriğine, süresine ve kaç gün süreceğine göre değişir. Önce durumunuzu dinleriz, kapsam yazıya geçince tutar da netleşir; tutarı değiştiren ölçüleri ayrı bir yazıda anlattık.
Araştırılan kişi bunu öğrenir mi?
Çalışmayı kişiyle ve çevresiyle hiç konuşmadan yürütürüz; ona bizden bir haber gitmez. Hangi gün nereye bakılacağını işe başlamadan önce sizinle birlikte kararlaştırırız, plan sizin onayınızla kesinleşir. Sahada isminiz ya da başvurunuz kimseye anılmaz; raporu kimin göreceğini de siz belirlersiniz.
Ön görüşmede kim olduğumu söylemem gerekir mi?
Gerekmez. Durumu isminizi paylaşmadan anlatabilirsiniz; neye bakılabileceğini görmek için konu, yer ve sorunuz yeterlidir. Kimlik bilgisi ancak çalışmanın kapsamı yazıya geçerken istenir ve yalnız işte görev alanlarla paylaşılır. Gönderdiğiniz mesaj ve belgeleri bu işin dışında kullanmayız.
Bir telefonu ya da mesajları izlemenizi isteyebilir miyim?
İstenebilir, ama yapılmaz. Bu taleplerin hepsi başkasının özel alanına girmek anlamına gelir: telefonunu ya da yazışmalarını açmak, hesabını kurcalamak, aracına ya da eşyasına düzenek bırakmak, sesini habersiz kaydetmek, bir kurumdan kaydını almak; hiçbiri çalışmaya girmez.
Rapor ne işe yarar, mahkemede kullanılır mı?
Rapor, bir kararı verirken elinizde yazılı ve tarihli bir bilgi bulunmasını sağlar. Bir yargı sürecinde nasıl değerlendirileceği ise o sürecin kendi konusudur; raporun kendisi böyle bir sonuç vaat etmez.
Hangi konuda yardım isteyebilirim?
Eş şüphesi, evlilik öncesi araştırma, boşanma sürecindeki bilgi ihtiyacı, adres tespiti, iş yeri ve ortak araştırması, haber alınamayan yakın ve arsa ya da daire alımında satıcının kontrolü. Her birinin kapsamı hizmetler sayfasında ayrıca yazılıdır.
Durumu kendi sözlerinizle anlatın
Bir iki cümle yeter, ister mesajla ister sesli; ilk konuşmada işin yapılıp yapılamayacağını açıkça söyleriz.