Pınarbaşı Dedektif (Kayseri): Kastamonu'yla Karışan Adreste İlk Ayrım

Eski bir senette, tapu fotokopisinde ya da bir mektupta adres yalnız “Pınarbaşı” diye geçiyor. Kayseri’de bu adı taşıyan bir ilçe var, Kastamonu’da da; Adalet Bakanlığının adliye rehberi bile ikincisini “Pınarbaşı (Kastamonu)” diye ayrı yazar. Belgede il adı yoksa işin ilk adımı onu bulmaktır.

Kayseri Pınarbaşı ilin doğusundadır; kent merkezine yaklaşık 90 kilometre uzaklıkta, Malatya ve Kahramanmaraş yönüne giden karayolu üzerinde yer alır. Batısında Tomarza ve Bünyan bulunur, Akkışla ve Sarız ile de komşudur. Kastamonu’daki Pınarbaşı ise Karadeniz yönünde, bambaşka bir ilin ilçesidir.

Hangi Pınarbaşı olduğunu ayırmak

Belgenin geri kalanını okuruz. Aynı kişinin başka yazışmalarında il adı geçiyor mu, posta kodu var mı, iş yeri ya da akrabalık gibi ipuçları hangi tarafı gösteriyor? Bu sorular çoğu zaman ayrımı yapar. Yapamıyorsa iki ilçeyi birden taramak yerine belgeyi getiren kişiyle konuşur, ilin netleşmesini bekleriz; yanlış Pınarbaşı’nda yürüyen bir arama, doğru kapıya hiç uğramadan biter.

Yüzü aşkın mahalle, birbirine benzeyen adlar

İl belli olduktan sonra iş mahalle adına geçer ve Pınarbaşı’nda bu adım ayrıca dikkat ister. İlçe yüzü aşkın mahalleyle ilin en çok mahalleye sahip ilçesidir ve adların bir bölümü çift olarak durur: Aşağıborandere ile Yukarıborandere, Aşağıkaragöz ile Yukarıkaragöz, Büyükpotuklu ile Küçükpotuklu, Eskiyassıpınar ile Yeniyassıpınar. Eski bir belgede “Aşağı” ya da “Büyük” sözü düşmüşse iki yerleşimden hangisinin kastedildiğini belgenin başka satırlarından buluruz.

Bir ad da kent merkezindeki ilçeyle karışır: Pınarbaşı’nın mahallelerinden birinin adı Melikgazi’dir. “Melikgazi Mahallesi” yazan bir zarf, Kayseri’nin merkez ilçesinden çok doğudaki bu yerleşimi gösteriyor olabilir.

Adaş adlar ilin öbür ilçelerinde de karşınıza çıkar. Gültepe ve Hürriyet Melikgazi’de, Elmalı ve Kayabaşı Kocasinan’da, Kızılören Tomarza’da da mahalle adıdır; Örenşehir adını İncesu’da da bulursunuz. Yazımda da farklar olur: Posta kayıtlarında Büyükgürleyen “Büyükgürleğen”, Örenşehir ise “Örenşehir Bucak Merkezi” diye geçer. Eski bir senette köy diye anılan her yer de bugün Pınarbaşı’nın bir mahallesidir.

Pınarbaşı’nda adres tespiti nasıl ilerler

Elinizdeki belgeyi fotoğrafla gönderin. Önce ili, sonra mahalleyi ve varsa Aşağı-Yukarı ayrımını belgeyle eşleriz; ardından adrese gider, orada bir konut ya da iş yeri olup olmadığını ve kişinin oranın günlük hayatında görülüp görülmediğini yazarız. Kişinin güncel adres kaydını görme imkânınız varsa, oradaki mahalle adı en sağlam başlangıçtır. Yol uzun olduğu için ilçede birden çok noktaya bakılacaksa bunları aynı saha gününde toplarız.

Bu bir adres tespiti işidir; alacaklı ve kiracı konularında da aynı sırayla ilerler.